ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΥΦΛΩΝ

Τ.Κ. 23511

1684 Λευκωσία

Κύπρος

E-MAIL: POT@LOGOS.CY.NET

 

        

Ημερίδα με θέμα

"Βιβλιοθήκες για 'Ατομα με Προβλήματα 'Ορασης".

Αθήνα, 9 Φεβρουαρίου, 2001

Υπηρεσίες Βιβλιοθηκών Παγκύπριας Οργάνωσης Τυφλών

0. Εισαγωγή

 

Η Παγκύπρια Οργάνωση Τυφλών (ΠΟΤ) ιδρύθηκε τον Ιούλη του 1980 από τους ίδιους τους τυφλούς και μέλη της είναι 610 περίπου από τους 1000 τυφλούς που υπολογίζεται ότι ζούν σήμερα στην Κύπρο.

        

Η ΠΟΤ διοικείται από 14μελές Συμβούλιο καθώς και από 20 περίπου μόνιμες Επιτροπές, που δραστηριοποιούνται σε διάφορα επιμέρους θέματα.

        

Οι κυριότεροι σκοποί σύστασης της Οργάνωσης είναι η πρόληψη και η θεραπεία της τυφλότητας, η ενθάρρυνση και προώθηση κατάλληλης ακαδημαϊκής και επαγγελματικής εκπαίδευσης στους τυφλούς, η επαγγελματική αποκατάσταση και επαγγελματική ανέλιξη των τυφλών και η δημιουργία των προϋποθέσεων και ευκαιριών για ισότιμη διαβίωσή τους μέσα στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο.

        

Η ΠΟΤ για να πετύχει τους πιο πάνω σκοπούς, διατηρεί και λειτουργεί Κοινωνικές Υπηρεσίες, Υπηρεσίες Αποκατάστασης, Υπηρεσίες Εκπαίδευσης σε Ειδικά Βοηθητικά Μέσα, Υπηρεσίες Ηχογράφησης και Μεταγραφής Κειμένων, Υπηρεσίες Ενημέρωσης και Πληροφόρησης, Εργαστήρια Καλαθοπλεκτικής και Χειροτεχνημάτων, Υπηρεσίες Κατάρτισης, Υπηρεσίες Νομικών Θεμάτων, Υπηρεσίες Εθνικών και Διεθνών Σχέσεων και Υπηρεσίες Αθλητισμού και Ψυχαγωγίας. Λειτουργεί, επίσης, Δανειστική Βιβλιοθήκη Ομιλούντων Βιβλίων, Βιβλιοθήκη με Βιβλία στη Γραφή Μπρέϊλ καθώς και Αρχείο με Βιβλιογραφία για τα 'Ατομα με Προβλήματα 'Ορασης.

     

1. Δανειστική Βιβλιοθήκη Ομιλούντων Βιβλίων

 

Από της ίδρυσής της η ΠΟΤ ανέλαβε την οργάνωση βιβλιοθήκης ομιλούντων βιβλίων, τα οποία ηχογραφούνται από εθελοντές ή το προσωπικό της Σχολής Τυφλών στη Λευκωσία ή το προσωπικό της ΠΟΤ. Οι ηχογραφήσεις γίνονται συνήθως στα στούντιο της ΠΟΤ, που

εξοπλίστηκαν και διαμορφώθηκαν ειδικά για το σκοπό αυτό στους χώρους που έχει στη διάθεσή της η Οργάνωση ή γίνεται κατ'οίκον με τη χρήση ειδικών συζκευών που δανείζονται στους εθελοντές αναγνώστες από την ΠΟΤ. Η Βιβλιοθήκη αυτή εμπλουτίζεται, επιπρόσθετα, με ομιλούντα βιβλία, που αποκτά η Οργάνωσή μας από τις αντίστοιχες βιβλιοθήκες της Ελλάδας και άλλων χωρών.

 

Η Δανειστική Βιβλιοθήκη Ομιλούντων Βιβλίων της ΠΟΤ περιορίστηκε στην αρχή σε σχολικά βιβλία και βιβλία από την Ελληνική και ξένη λογοτεχνία.  Επεκτάθηκε, όμως στη συνέχεια για να καλύψει και πολλούς άλλους τομείς, όπως είναι διάφορες επιστήμες (νομική, θεολογία, παιδαγωγικά, κοινωνιολογία, ψυχολογία κλπ) τη μουσική, το θέατρο κ.α.

 

Μέλος της Βιβλιοθήκης μπορεί να γίνει οποιοδήποτε άτομο του οποίου η όραση είναι αποδεδειγμένα περιορισμένη και τα μέλη της είναι δεσμευμένα στην τήρηση Κανονισμών Λειτουργίας της Βιβλιοθήκης, που ετοιμάστηκαν από την αρμόδια Επιτροπή της ΠΟΤ και εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο της Οργάνωσης. Οι Κανονισμοί αυτοί αφορούν τόσο διαδικαστικά θέματα, όσο και θέματα που άπτονται της διαχείρησης και της χρήσης των βιβλίων και του περιεχόμενού τους.

 

Τα βιβλία αποστέλλονται στα μέλη της Βιβλιοθήκης ατελώς με το ταχυδρομείο και οι κασέτες είναι τοποθετημένες σε ειδικές δερματοθήκες, οι οποίες κατασκευάστηκαν ειδικά για το σκοπό αυτό. Οι χρήστες μπορούν να επιλέγουν τα βιβλία που επιθυμούν να διαβάσουν από το σχετικό κατάλογο, τον οποίο μπορούν να προμηθεύονται στη συνηθισμένη γραφή, στη γραφή Μπρέϊλ ή ηχογραφημένο σε κασέτα, είτε ολόκληρο είτε τμηματικά, ανάλογα με το θέμα που τους ενδιαφέρει.

 

Ο δανεισμός των βιβλίων καλύπτεται μηχανογραφικά και διατηρείται αρχείο, στο οποίο είναι καταχωριμένοι, εκτός από τα προσωπικά στοιχεία των μελών, οι τίτλοι όλων των βιβλίων που δανείστηκε ο κάθε χρήστης από την ημερομηνία που έγινε μέλος της βιβλιοθήκης μας. Με τον τρόπο αυτό οι χρήστες τροφοδοτούνται με βιβλία χωρίς διακοπή, ακόμα και στις περιπτώσεις που οι ίδιοι δεν ζητούν συγκεκριμένους τίτλους.

 

Οι χρήστες έχουν να επιλέξουν ανάμεσα σε 2.500 τίτλους ομιλούντων βιβλίων τα οποία είναι ηχογραφημένα σε 20.000 περίπου κασέτες.

 

2. Βιβλιοθήκη Μπρέϊλ

 

Από το 1996 άρχισε τη λειτουργία της η Βιβλιοθήκη με βιβλία στη γραφή Μπρέϊλ της ΠΟΤ. Η Βιβλιοθήκη αυτή ενισχύθηκε αρχικά με βιβλία θρησκευτικού, κυρίως, περιεχομένου, τα οποία μεταγράφηκαν στη γραφή αυτή από λειτουργούς της Οργάνωσής μας ή αγοράστηκαν από το Φάρο Τυφλών της Ελλάδος. Η Βιβλιοθήκη αυτή εμπλουτίστηκε στη συνέχεια με βιβλία λογοτεχνικού περιεχομένου (μυθιστορήματα, νουβέλλες, ποιητικές συλλογές κλπ) καθώς και με βιβλία στην Αγγλική και άλλες γλώσσες, που μεταγράφονται στην Οργάνωσή μας ή αγοράζονται από βιβλιοθήκες Μπρέϊλ της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.  

Η Βιβλιοθήκη Μπρέϊλ αναπτύσσεται ραγδαία, δεδομένης και της απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Οργάνωσής μας για προώθηση της ανάγνωσης της γραφής αυτής από τους τυφλούς.

Η Βιβλιοθήκη Μπρέϊλ της ΠΟΤ διαθέτει σήμερα γύρω στα 1000 βιβλία (2.500 τόμους), τα οποία δανείζονται στους αναγνώστες, ο αριθμός των οποίων όμως είναι, δυστυχώς, πολύ περιορισμένος.

 

3. Αρχείο Βιβλιογραφίας για Τυφλούς

 

Το 1998 ιδρύθηκε, επίσης, από την Οργάνωσή μας Αρχείο με βιβλία, περιοδικά, καταλόγους και άλλα έντυπα, τα οποία αφορούν ή αναφέρονται ειδικά στους τυφλούς και τα άτομα με μειωμένη όραση, ή σε θέματα που τους ενδιαφέρουν άμεσα.

 

Εκτός από περιορισμένο αριθμό βιβλίων στα Ελληνικά και σε ξένες γλώσσες, η συλλογή αυτή περιλαμβάνει δεκάδες καταλόγους και έντυπα που αφορούν δημοσιεύσεις για τυφλούς ή από τα ίδια τα άτομα με προβλήματα όρασης, ειδικά βοηθητικά μέσα και μεθόδους για την εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση των τυφλών. Περιλαμβάνει, επίσης, αριθμό περιοδικών, που εκδίδονται από διάφορους οργανισμούς τυφλών του εξωτερικού. Το υλικό αυτό δε δανείζεται στους ενδιαφερόμενους, αλλά αυτοί έχουν τη δυνατότητα να μελετούν στα γραφεία της Οργάνωσής μας και να φωτοτυπούν συγκεκριμένα άρθρα ή κείμενα για προσωπική τους χρήση.

 

Το Αρχείο αυτό χρησιμοποιείται από τυφλούς και βλέποντες με ειδικό ενδιαφφέρον για επιστημονικά, τεχνικά ή άλλα θέματα, που αφορούν τα άτομα με προβλήματα όρασης.

 

Ο κατάλογος του Αρχείου ανανεώνεται και εκσυγχρονίζεται συνεχώς και δεν έχει πάρει ακόμα την τελική του μορφή. Είναι, όμως, στη διάθεση των ενδιαφερομένων, τόσο στη συνηθισμένη γραφή όσο και στη γραφή Μπρέϊλ.

 

4. Προοπτικές

 

Η Παγκύπρια Οργάνωση Τυφλών θεωρεί τη Δανειστική Βιβλιοθήκη Ομιλούντων Βιβλίων, τη Βιβλιοθήκη Μπρέϊλ και το Αρχείο με Βιβλιογραφία για 'Ατομα με Προβλήματα 'Ορασης, ως μια από τις βασικότερες υπηρεσίες που παρέχει στους τυφλούς της Κύπρου και γενικότερα στα άτομα, που ενδιαφέρονται για τα θέματα των ατόμων αυτών.

 

Γι'αυτό ακριβώς το λόγο καταβάλλονται συνεχείς προσπάθειες για την ενίσχυση και αναβάθμιση των Υπηρεσιών αυτών.

 

Βρισκόμαστε ήδη στο στάδιο της σοβαρής μελέτης τρόπων αξιοποίησης της ψηφιακής τεχνολογίας καθώς και άλλων τεχνολογικών εξελίξεων στον τομέα της ηχογράφησης βιβλίων και κειμένων, με μοναδικό στόχο την εξυπηρέτηση με τον καλύτερο δυνατό τρόπο των τυφλών και των ατόμων με μειωμένη όραση, που επιθυμούν να διαβάζουν με τη μέθοδο της ακρόασης.

 

Για την επίτευξη των πιο πάνω στόχων η Οργάνωσή μας βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με βιβλιοθήκες και κέντρα παραγωγής βιβλίων για τυφλούς της Ευρώπης (Γερμανία, Ολλανδία και Μεγάλη Βρεττανία) και αναμένεται ότι μέχρι το Σεπτέμβρη θα συγκεκριμενοποιηθούν οι μέθοδοι καταγραφής βιβλίων για τυφλούς,  για σκοπούς χρήσης συνηθισμένων ψηφιακών συσκευών και άλλων σύγχρονων μεθόδων.

 

Οι συζητήσεις αυτές καλύπτουν και τη διερεύνηση βελτιωμένων τρόπων εκτύπωσης και βιβλιοδεσίας των βιβλίων στη γραφή Μπρέϊλ, με τη χρήση σύγχρονων πιεστηρίων και εκτυπωτών της γραφής αυτής, καθώς και των αναβαθμισμένων προγραμμάτων εκτύπωσης Μπρέϊλ για ηλεκτρονικούς υπολογιστές, που κυκλοφορούν ήδη στην αγορά.

 

Από τη μέχρι τώρα εμπειρία καταδεικνύεται ότι η συνεργασία μεταξύ των Οργανώσεων των ατόμων με προβλήματα όρασης είναι απαραίτητη για την προώθηση όλων των Υπηρεσιών, που προσφέρονται από τα οργανωμένα σύνολα των ατόμων αυτών στα μέλη τους.  Με τη συνεργασία αυτή εξοικονομείται χρόνος, μπορεί να αποφεύγεται η πολλαπλότητα στην μελέτη των θεμάτων αυτών και, κατά συνέπειαν επιτυγχάνονται άριστα αποτελέσματα.    

      

Χριστάκης Νικολαϊδης

Γενικός Γραμματέας