Íïìïèåóßá, Ðáñï÷Ýò êáé ÕðïóôÞñéîç

Από Greg Harrison και Dr. Pat Johanson του Πανεπιστημίου Gallaudet, Ουάσινγκτον, Ηνωμένες Πολιτείες

Γενικές εντυπώσεις: Οι κωφοί της Κύπρου έχουν αρκετά μεγάλη ικανότητα ως άτομα και ως ομάδα. Υπάρχει μεγάλη ποικιλία πόρων στην Κύπρο που θα μπορούσαν να υποβοηθήσουν την ανάπτυξη τους και την ενδυνάμωση τους, ωστόσο δεν υπάρχει συντονισμός γι' αυτούς και κάποια κεντρική υποστήριξη, και η κοινωνία των κωφών ούτε παίζει αλλά ούτε και της δίνεται ο ρόλος για την αναγνώριση των αναγκών, της ανάπτυξης, και της παροχής υπηρεσιών. Πιστεύουμε ότι μια επιθετική, συντονισμένη, και ενδυναμωμένη προσπάθεια από την Κυβέρνηση, την Κοινωνία των Κωφών, τους γονεiς, το σχολείο και τα σχολικά προγράμματα, το Intercollege, και άλλους, θα μπορούσαν να κάνουν μεγάλη πρόοδο στην αναγνώριση των αναγκών των Κυπρίων Κωφών μέσα σε 3-5 χρόνια. Ωστόσο, τα διάφορα μέρη θα πρέπει πρώτα να απαντήσουν στις κύριες ερωτήσεις που είναι η αναγνώριση των σκοπών, των ρόλων των διαφόρων μερών και ποίοι θα έπρεπε να ήταν, και πώς θα μπορούσε καλύτερα να δημιουργηθούν τα θεμέλια που θα βασίζονται σε αρχές ενδυνάμωσης.

Κύπριοι Κωφοί: Υπάρχουν πολλοί κωφοί και βαρήκοοι στην Κύπρο που κινητοποιούνται ώστε να λαμβάνουν μέρος σε κοινωνικές δραστηριότητες και που είτε έχουν, είτε αναπτύσσουν εύκολα τις ικανότητες που χρειάζονται για να επιτευχθούν οι στόχοι της κοινωνίας των κωφών. Ο Δ. Ελευθερίου, Πρόεδρος της Παγκύπριας Οργάνωσης Κωφών είναι ένα παράδειγμα ατόμου ο οποίος έχει, για πολλά χρόνια, δώσει αρκετά στην κοινωνία των κωφών και ο οποίος έχει όραμα για τους κωφούς της Κύπρου. 'Έχει ταξιδέψει στο εξωτερικό και έχει γνώση για το καθεστώς των κωφών ατόμων σε άλλες χώρες και μια δυνατή επιθυμία να δει και στην Κύπρο την πρόοδο που έγινε και στις άλλες χώρες για τα θέματα των κωφών. Και άλλα άτομα διαθέτουν τα κίνητρα για να αναμειχθούν περισσότερα στα κοινά, όπως κωφές γυναίκες και νεαροί, οι οποίοι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν καλύτερα από τις Οργανώσεις Κωφών με σκοπό να βελτιωθεί η ποιότητα της ζωής.

Υπάρχει μία αίσθηση θετικής ενέργειας μεταξύ της κοινότητας κωφών και μια αυξανόμενη επιθυμία να γίνουν αλλαγές για κάτι καλύτερο στην Κύπρο και το πιο σημαντικό, να το κάνουν μόνοι τους. Αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι οι λύσεις βρίσκονται μέσα στις ικανότητες τους και ότι Θα πρέπει οι ίδιοι να φροντίσουν γι' αυτό. Οι επισκέψεις των κ. M.J. Bienvenu και Carol Erting φαίνεται ότι βοήθησε στη δημιουργία μιας δραστηριότητας η οποία συνεχίζει να αναπτύσσεται. Ωστόσο, πολλοί δεν φαίνεται να ξέρουν πώς να κινηθούν πιο πέρα από το στάδιο της αναγνώρισης των αναγκών ώστε να δημιουργηθούν λύσεις για τις ανάγκες εκείνες, και να εργαστούν μαζί με τα κατάλληλα μέρη ώστε οι λύσεις αυτές να εφαρμοστούν. Είναι επίσης πιθανόν ότι είναι μικρός ο αριθμός των κωφών ενηλίκων που αντιλαμβάνονται το νομικό και πολιτικό σύστημα, και πώς μπορούν να το επηρεάσουν.

Γονείς: Στην Κύπρο, όπως και σε άλλες χώρες, οι γονείς των κωφών ατόμων είναι ένα πολύτιμο μέρος της «ομάδας», με την έννοια θέλουν το καλύτερο για τα κωφά παιδιά τους και ενόψει του γεγονότος ότι η Κύπρος έχει υψηλό ποσοστό εγγράμματων ατόμων, ενδιαφέρονται για την καλύτερη δυνατή εκπαίδευση των παιδιών τους. Αν και οι κωφοί ενήλικες και οι γονείς μπορεί να μην συμφωνούν με τις μεθόδους που θα ακολουθηθούν για να επιτευχθούν οι στόχοι της καλύτερης εκπαίδευσης των παιδιών, έχουν αρκετούς κοινούς στόχους και φαίνεται ότι αρχίζουν να συνεργάζονται ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί. Θα ενθαρρύνουμε περαιτέρω διάλογο και κοινές δραστηριότητες μεταξύ της κοινωνίας κωφών και των γονέων των κωφών παιδιών.

Κυβέρνηση: Συγκρινόμενη με άλλες χώρες, η Κύπρος είναι μια μικρή χώρα και το μέγεθος της Κυβέρνησης και της γραφειοκρατίας, επίσης μικρό. Αυτό είναι πλεονέκτημα με την έννοια ότι υπάρχουν λιγότερα άτομα τα οποία η κοινωνία των κωφών χρειάζεται να εκπαιδεύσει στο θέμα της κώφωσης, όπως και ότι υπάρχουν λιγότερα άτομα και διαδικασίες που χρειάζονται για διάλογο και λήψη αποφάσεων. 'Αν και δεν είχαμε εκτενείς επαφές με κυβερνητικούς λειτουργούς κατά την επίσκεψη μας, συναντήσαμε ένα λειτουργό του Υπουργείου Εργασίας και Κοιν. Ασφαλίσεων και το Δήμαρχο Λευκωσίας, o οποίος είναι ο πρόεδρος του Συμβουλίου της Σχολής Κωφών (Ο Δήμαρχος εργοδοτεί δυο κωφά άτομα στο γραφείο του). 'Έχουμε την εντύπωση ότι τα άτομα που βρίσκονται στις θέσεις καθορισμού πολιτικής στην Κυβέρνηση, δεν έχουν ικανοποιητική αντίληψη ή γνώση των αναγκών των κωφών ατόμων στην Κύπρο, αλλά θα ήταν πρόθυμοι να μάθουν περισσότερα και να λάβουν μέτρα ώστε να αναγνωριστούν οι ανάγκες και να επιλυθούν τα προβλήματα των αναγκών των κωφών ατόμων. Δεν γνωρίζουμε κανένα κωφό άτομο που εργοδοτείται σε επίπεδο καθορισμού πολιτικής στην Κυπριακή Κυβέρνηση ή σε επίπεδο δημοτικών αρχών.

Τα πιο πάνω θα πρέπει να τα δουν Τα αναφερόμενα μέρη, π.χ. ο Δήμαρχος, το Υπουρyείο Εργασίας και Κοιν. Ασφαλίσεων κλπ.).

Γεωγραφία: Το μικρό μέγεθος της Κύπρου επιτρέπει στους κωφούς της Κύπρου να συναντούνται και να έχουν συχνές επαφές. Έχουμε την εντύπωση ότι οι περισσότεροι κωφοί έχουν αυτοκίνητα και συσκευές φαξ. Αν και αυτό φαίνεται περιττή δήλωση, σε άλλες χώρες είναι συχνά πολύ δύσκολο να συναντηθούν τα άτομα και να εργαστούν μαζί. Επιπρόσθετα, η Κύπρος βρίσκεται γεωγραφικά σε κεντρική θέση και είναι μια όμορφη χώρα, και είναι πιο εύκολο να έρθουν επαγγελματίες από γειτονικές χώρες ώστε να υποβοηθήσουν με συγκεκριμένα Σχέδια/προγράμματα.

Intercollege: Το Intercollege έχει αναλάβει ενεργώ ρόλο στην ενδυνάμωση της κοινωνίας των κωφών, μέσω του Λέκτορα Κοινωνικών Επιστημών κ. Steven Price. Ο κ. Price ενδιαφέρθηκε και υποστήριξε τις ανάγκες της κοινωνίας των κωφών μέσω της γυναίκας του, η οποία είναι δασκάλα κωφών στη Σχολή Κωφών. Ο κ. Price λόγω της πρόσβασης του στο Internet και της Αγγλικής γλώσσας (είναι Αμερικάνος πολίτης), μπόρεσε να πάρει πληροφορίες για την κοινωνία των κωφών και για μία ποικιλία πόρων, συμπεριλαμβανομένου και του πανεπιστημίου Gallaudet. Ο ίδιος και ο κ. Ελευθερίου πρότειναν ένα Σχέδιο σε συνεργασία με το Κέντρο Παγκόσμιας Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Gallaudet, αποτέλεσμα του οποίου ήταν οι επισκέψεις των Δρ. Bienvenu και Erting. Κατάφερε επίσης να δημιουργήσει επαφές με τη UNOPS (Γραφείο Ηνωμένων Εθνών για Υπηρεσίες Προγραμμάτων) και να δοθεί χρηματοδότηση για το Σχέδιο/Πρόγραμμα δημιουργίας ντοκιμαντέρ και για την επίσκεψη μας. Οι προσπάθειες του για ενδυνάμωση των κωφών ατόμων με την αναγνώριση των πόρων και επαφών, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως παράδειγμα για μη κωφά άτομα ως προς πώς μπορούν να ενδυναμώσουν άλλους.

Έλλειψη συνειδητοποίησης: Το μεγαλύτερο εμπόδιο που αντιμετωπίζει η κοινωνία των κωφών στην Κύπρο είναι μια γενική έλλειψη συνειδητοποίησης της κώφωσης μεταξύ του γενικού πληθυσμού. Η κώφωση ήταν πάντα μια ιδιόμορφη αναπηρία ως προς το θέμα για το οποίο Θα έπρεπε να εκπαιδευτούν άλλοι, περισσότερο λόγω της μη ορατής της κατάστασης και της ύπαρξης μιας ξεχωριστής γλώσσας και κουλτούρας. Τα στερεότυπα, όπως π.χ. η άποψη ότι οι κωφοί μπορούν να κάνουν συγκεκριμένες δουλειές, είναι δύσκολο να ξεπεραστούν.

Απομόνωση: Ενώ το μικρό μέγεθος της Κύπρου μπορεί να είναι πλεονέκτημα, ως νησί όμως είναι απομονωμένο. 'Όπως συμβαίνει σε κάθε κοινωνία κωφών σε οποιοδήποτε νησί, (π.χ. Χαβάη, Macau) η απομόνωση έχει αρνητικά αποτελέσματα, ειδικότερα στην έλλειψη πρόσβασης σε γνώσεις των πόρων. Η πρόσβαση στο Ιντερνετ θα μπορούσε να μειώσει την απομόνωση αυτή. Ωστόσο, πολύ λίγα μπορεί να προσφέρει το Ιντερνετ στα Ελληνικά, αφού οι περισσότεροι κωφοί έχουν διδαχθεί μόνο Ελληνικά στα σχολεία.

ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ:

Μπορέσαμε να μαζέψουμε αρκετές πληροφορίες όσον αφορά το θέμα της απασχόλησης των κωφών στην Κύπρο. Το θέμα της απασχόλησης ήταν το πρώτο σημαντικό θέμα κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου εκτίμησης των αναγκών που έγινε το Σάββατο και την Κυριακή. Το σημαντικότερο θέμα ήταν ότι περίπου 40 κωφά άτομα (σύμφωνα με το Δήμο) είναι άνεργοι. Για μια κοινότητα τόσο μικρή όσο αυτή των κωφών στην Κύπρο, αυτός είναι ένας μεγάλος αριθμός και αυξάνεται συνεχώς. Η Συνεργατική Εταιρεία Κατασκ. Επίπλων έχει απολύσει πρόσφατα αριθμό ατόμων και αυτό αποτελεί μεγάλη συμβολή στην ανεργία των κωφών. Δεν υπήρξε μεγάλο ενδιαφέρον από πλευράς των κωφών να συνεχίσουν την κατασκευή επίπλων λέγοντας ότι το επάγγελμα πεθαίνει.

1. Να τεθεί η Συνεργατική Εταιρεία Επίπλων κάτω από τον έλεγχο των Κωφών, είτε με ιδιοκτησία είτε με κάποιο άλλο μηχανισμό.

2. Να εκπαιδευτεί το κοινό. Το ντοκιμαντέρ θα βοηθήσει. Συγκεκριμένα, η δημόσια εκπαίδευση θα πρέπει να βοηθηθεί ώστε να υπερπηδηθεί εντύπωση ότι τα κωφά άτομα μπορούν να κάνουν μόνο χειρωνακτική εργασία.

3. Να δοθεί εκπαίδευση και υποστήριξη σε κωφά άτομα τα οποία επιθυμούν να έχουν δικές τους επιχειρήσεις.

4. Το κτίριο της Παγκυπριας Οργάνωσης Κωφών έχει ένα όροφο άδειο. Μπορεί αυτός να χρησιμοποιηθεί ως χώρος εκπαίδευσης για άτομα που επιθυμούν να έχουν δικές τους επιχειρήσεις;

5. Δεν μπορέσαμε να μάθουμε αν οι κωφοί γνωρίζουν τους τρόπους αναζήτησης εργασίας και τις ικανότητες για συνεντεύξεις. Αν όχι, πιθανόν να μπορούσε να διευθετηθεί η διοργάνωση ενός σύντομου προγράμματος για υποβοήθηση.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

1. Μήπως θα πρέπει η Σχολή να τοποθετηθεί μέσα στο Τμήμα Παιδείας ώς ένα μέσο για να βρεθεί μια λύση στο θέμα της αναγνώρισης του διπλώματος που δίνεται απο τη Σχολή Κωφών;

2. Περισσότεροι κωφοί χρειάζεται να εργοδοτηθούν ή να χρησιμοποιηθούν αλλιώς μέσα στη Σχολή Κωφών και σε σχολικά προγράμματα, διότι τα κωφά παιδιά χρειάζονται να εκτεθούν σε πρότυπα Κωφών, ώστε να έχουν περισσότερη επαφή με Κωφούς ενήλικες.

3. Αν και απαιτείται από τη Σχολή Κωφών να έχει ένα κωφό άτομο στο Συμβούλιο της, και ο Δ. Ελευθερίου, Πρόεδρος της Παγκύπριας Οργάνωσης Κωφών, είναι ο αντιπρόσωπος των κωφών, θα πρέπει να υπάρχουν περισσότερα κωφά άτομα στο Συμβούλιο, και επίσης σε οποιεσδήποτε επιτροπές που έχουν σχέση με τη Σχολή ή την εκπαίδευση των κωφών από το Υπουργείο Παιδείας, και τη Συνεργατική Εταιρεία Κωφών.

4. Χρειάζεται να υπάρχουν μεγαλύτερες προσδοκίες των κωφών παιδιών, σε όλα τα επίπεδα.

ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

1. Όταν είναι διαθέσιμοι περισσότεροι διερμηνείς, τότε θα είναι δυνατόν οι κωφοί από την Κύπρο να παρακολουθήσουν μαθήματα σε πανεπιστήμιο, νοουμένου ότι θα επιτύχουν στις εξετάσεις εισδοχής ή κάποιο άλλο διαφορετικό επίπεδο εξέτασης.

2. Αν βρεθεί χρηματοδότηση, πιθανόν ένας αριθμός κωφών από την Κύπρο να μπορέσει να παρακολουθήσει μαθήματα σε πανεπιστήμιο εκτός Κύπρου, π.χ. στην Ελλάδα.

3. Χρησιμοποιώντας το πρόγραμμα του Ratschuda College στη Ταϊλάνδη, κάτω από το Nippon World Deaf Leadership Program (Πανεπιστήμιο Gallaudet) ως πρότυπο, να εγκαθιδρυθεί ένα πρόγραμμα στη διδασκαλία της νοηματικής γλώσσας για Κωφούς Κύπριους μόνο.

Το Intercollege διαθέτει τη Δρα Lisa McEntree η οποία αν μπορούσε να απελευθερωθεί λίγο από τα υφιστάμενα της καθήκοντα, θα μπορούσε να βοηθήσει με το Πρόγραμμα αυτό, με βάση την προηγούμενη της πείρα στον τομέα αυτό.

ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΣ

Η Κύπρος έχει πολύ λίγα άτομα που θα μπορούσαν να προσφέρουν υπηρεσίες διερμηνείας. Οι περισσότεροι από αυτούς είναι δάσκαλοι στη Σχολή Κωφών. Ένας είναι εκπαιδευμένος διερμηνέας από την Ελλάδα.

1. Οι οργανώσεις και τα κωφά άτομα γενικά, χρειάζεται να προετοιμαστούν όταν θα προβάλλεται το ντοκιμαντέρ, ώστε να δίνουν τις απαραίτητες πληροφορίες σε σημαντικό αριθμό ανθρώπων που θα ρωτούν σχετικά με την κώφωση, τη μάθηση της νοηματικής γλώσσας κλπ.

2. Είναι σημαντικό όπως συνεχίσουν οι δραστηριότητες για συνειδητοποίηση, που θα μπορούν να συμπεριλαμβάνουν π.χ. «φεστιβάλ κουλτούρας κωφών».

ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ

1. Οι Κύπριοι κωφοί ίσως θα μπορούσαν να λάβουν υπόψη την δημιουργία οργάνωσης η οποία θα ασχολείται αποκλειστικά με νομικής φύσεως θέματα και άλλα σχετικά.

2. Θα ήταν ωφέλιμο αν διοργανωνόταν εκπαίδευση για ανάπτυξη οργανωτικών/ηγετικών δεξιοτήτων, όπως επίσης και για ανάπτυξη θεμάτων νομικής φύσεως.

ΚΩΦΟΙ ΝΕΟΛΑΙΟΙ

1. Μιλήσαμε στους νεολαίους, κατά τη διάρκεια της συνάντησης μας, για την ετήσια κατασκήνωση νέων ηγετών που διοργανώνεται από την Εθνική Ένωση Κωφών ΗΠΑ. Εξέφρασαν μεγάλο ενδιαφέρον για συμμετοχή στην κατασκήνωση, και αναμένω απάντηση από τον Πρόεδρο της Εθνικής Ένωσης Κωφών ΗΠΑ για την πιθανότητα συμμετοχή μερικών ατόμων από την Κύπρο.

2. Η Παγκόσμια Ομοσπονδία Κωφών διοργανώνει κατασκήνωση νεολαιών πριν από κάθε Συνέδριο της, που γίνεται κάθε 4 χρόνια. Το επόμενο θα γίνει στον Καναδά το 2003. Πιθανόν, 2 νεαρά άτομα από την Κύπρο θα μπορούσαν να λάβουν μέρος.

ΚΩΦΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ

Πολλές κωφές γυναίκες είπαν ότι δεν νοιώθουν ίσες προς τους κωφούς άντρες. Δεν μπορέσαμε να μαζέψουμε πολλές πληροφορίες για το θέμα αυτό, αλλά θα πρέπει να συζητηθεί. Αν οι κωφές γυναίκες δεν αντιμετωπίζονται ως ίσες με τους κωφούς άντρες, τότε ο βαθμός συμμετοχής και τα κίνητρα στη διαδικασία ενδυνάμωσης, πιθανόν να είναι χαμηλή.

1. Έναρξη κάποιου είδους διάλογου με κωφές γυναίκες μόνο. Πιθανόν να το κάνουμε αυτό στην επόμενη μας συνάντηση, ή η πρόεδρος της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Κωφών, κα. Lusa Kaupinen ή η Γεν. Γραμματέας Carol-lee Aquiline, θα μπορούσαν να έρθουν στην Κύπρο για την έναρξη του διαλόγου αυτού.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Ακουστικά: Ακούστηκαν σχόλια ότι η τεχνολογία που είναι σχετική με την απώλεια ακοής (π.χ. ακουστικά) είναι πολύ ακριβή στην Κύπρο, αφού όλα είναι εισαγόμενα, με μικρή ή και καθόλου συναγωνισμό μεταξύ των εισαγωγέων.

Επικοινωνία απo μεγάλες αποστάσεις: Από πληροφορίες μερικών συμμετεχόντων στο εργαστήριο, φάνηκε ότι οι κωφοί Κύπριοι είναι γενικά ικανοποιημένοι με τη χρήση συσκευή φαξ ως μέσο επικοινωνίας τόσο με κωφούς όσο και με ακούοντες. Η συσκευή φαξ χρησιμοποιείται ως αντικατάστατο του τηλεφώνου και είναι σημαντικό και για επείγοντα περιστατικά (π.χ. νοσοκομείο, αστυνομία, πυροσβεστική) όπως επίσης και άλλα μέρη (εστιατόριο, καταστήματα). Η αποτελεσματικότητα όμως της χρήσης αυτής δεν έχει εκτιμηθεί.

Συσκευές οπτικής απεικόνισης: δεν προσφέρεται τέτοια υπηρεσία στην Κύπρο. Υπάρχουν πολλά ξενόγλωσσα προγράμματα με εικόνα, αλλά τα ελληνικά προγράμματα χωρίς εικόνα είναι περισσότερο ενδιαφέροντα για τους κωφούς. Γι'αυτο, υπάρχει ανάγκη κάποιου είδους οπτική απεικόνιση.

Συσκευές προειδοποίησης: Φαίνεται ότι οι συσκευές προειδοποίησης κινδύνου, όπως εκείνες που αναβοσβήνουν όταν κάποιο σύστημα προειδοποίησης για πυρκαγιά τεθεί σε λειτουργία, είναι είτε μη διαθέσιμες, ή δεν απαιτούνται στην Κύπρο. Κανένας από τους κωφούς με τους οποίους μιλήσαμε, δεν εξέφρασε την ανάγκη για χρήση τέτοιων συσκευών. Είναι φανερό, ότι από τις επισκέψεις μας σε μερικά από τα σπίτια κωφών, ότι χρησιμοποιούν συσκευές προειδοποίησης, όπως εκείνες που αναβοσβήνουν όταν κτυπήσει το κουδούνι της εξώπορτας, και ενας νέος νόμος για όλα τα άτομα με ειδικές ανάγκες στο στάδιο της εφαρμογής και ο οποίος θα προνοεό για φώτα που θα αναβοσβήνους κλπ. σε δημόσια κτίρια.