Ομιλία της Dr Carol Erting

Θα ήθελα και εγώ με τη σειρά μου να μιλήσω για τις παρατηρήσεις μας στα σχολεία τα οποία επισκεφτήκαμε αυτή τη βδομάδα.

Νομίζω οτί μπορούμε να πούμε πως η βασική προσέγγιση στην εκπαίδευση για κωφά παιδιά, η οποία εμείς είδαμε στην Σχολή Κωφών και στις τάξεις ακουοντών και κωφών παιδιών, ήταν μια προφορική προσέγγιση.  Δηλαδή τα παιδιά διδάσκονταν και οι δάσκαλοι περίμεναν από τα παιδιά να μάθουν μέσω της ακοής, της οποίας διδάσκονταν και οι δάσκαλοι περίμεναν από τα παιδιά να μάθουν μέσω της ακοής, της οποίας δεν είχαν, ή είχαν μόνο μερικώς, επίσης μέσω της χειλιοανάγνωσης.  Σε μερικές περιπτώσεις είδαμε δάσκαλους που χρησιμοποιούσαν μερικά νοήματα για να βοηθήσουν το προφορικό τους λόγο και σίγουρα είδαμε χειρονομίες.

Νομίζω ότι κάποιος πρέπει να αναρωτηθεί και εσείς πρέπει να αναρωτηθείτε, γιατί διαλέγουμε να εκπαιδεύουμε κωφά παιδιά μέσω μιας αίσθησης που δεν έχουν, ή έχουν μόνο μερικώς.  ΄Έχουμε και εσείς έχετε μια επιλογή.  Τα κωφά παιδιά δεν έχουν επιλογή.  Δεν μπορούν να ακούσουν αλλά μπορούν να βλέπουν.  Και οι κωφοί ανά τους αιώνες δημιούργησαν μια γλώσσα.  Μια ολοκληρωμένη γλώσσα.  ΄Όπως και οι ακούοντες στις ανάλογες κοινωνίες ανάπτυξαν προφορικές γλώσσες.  Δεν υπάρχει καμιά διαφορά.

Όμως γιατί ζητούμε από ένα κωφό παιδί να προσαρμοστεί προς εμάς;  Κάτι που δεν μπορούν κιόλας να κάνουν.  Δεν μπορούν να επιλέξουν να ακούουν.  Γι’ αυτό νομίζω ότι είναι ένα βασικό ερώτημα που πρέπει εμείς να απαντήσουμε.

Αντί να κτίζουμε στις δυνατότητες που έχουν τα κωφά παιδιά όπως την εξυπνάδα τους, τη θέληση τους να μάθουν, τη προθυμία τους, και την όραση τους, η οποία είναι μια πλήρως λειτουργήσιμη αίσθηση, τους ζητάμε να μάθουν μέσω της ακοής, παρόλο που δεν ακούν.  Γι’ αυτό νομίζω πρέπει να απαντήσουμε γιατί δημιουργούμε αυτή τη δυσκολία.

Τα παιδιά δεν είναι ενήλικες.  Δεν έχουν της ίδια λογική ικανότητα που έχουμε εμείς οι ενήλικες.  Τα παιδιά μαθαίνουν από το πως τους συμπεριφέρονται.  Μαθαίνουν από τις καθημερινές τους εμπειρίες και από τα μηνύματα που τους δίνουμε: Ότι σ’ ένα εκπαιδευτικό σύστημα δεν τα δεχόμαστε όπως είναι.  Ότι κάτι δεν πάει καλά με αυτά.  Αν και δεν το επιδιώκουμε, αυτό είναι που τους μεταφέρουμε.  Το παιδί παίρνει το μήνυμα ότι για κάποιο λόγο είναι διαφορετικό ενώ θα έπρεπε να είναι όπως τους άλλους.  Και προσπαθεί σκληρά, όσο μπορεί, όπως τα παιδιά που είδαμε.  Δεν ήταν οκνηρά, δεν ήταν αδιάφορα.  Προσπαθούσαν πολύ σκληρά.  Όμως όσο σκληρά και αν προσπαθήσουν ποτέ δεν θα ακούσουν.  Αυτά είναι τα χρόνια της διάπλασης τους.  Μαθαίνουν ποιοι είναι και κατά πόσο αξίζουν.  Και πρέπει να καταλάβουμε ότι τους μεταφέρουμε το μήνυμα ότι δεν είναι και τόσο καλοί.  Τους θέλουμε να αλλάξουν.  Όμως αν τους παράσχουμε ένα περιβάλλον στο οποίο έχουμε πρόσβαση, μια νοηματική γλώσσα με κωφούς και οι ακούοντες να προσαρμόζονται στις ανάγκες τους και επικοινωνώντας μαζί τους μέσω μιας γλώσσας που να συμμετέχουν, τότε τους μεταφέρουμε το μήνυμα ότι είναι εντάξει.  Είναι εντάξει να είσαι κωφός και είναι εντάξει να ακούς.  Είναι δύο διαφορετικοί τρόποι ύπαρξης στο κόσμο.  Και μπορούμε να είμαστε διαφορετικοί και να εξακολουθούμε να αγαπάμε, να εκτιμούμε ο ένας τον άλλο και να μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλο.

Στην πραγματικότητα η διαφορετικότητα εμπλουτίζει τη ζωή μας αν τη δούμε σωστά.  Αν όμως την καταπολεμούμε δεν έχει καμιά ευκαιρία να επιτύχει.

Γνωρίζουμε ότι η ζωή είναι δύσκολη για τα κωφά άτομα.  Και είναι δύσκολη γιατί πρέπει να ζουν σε ένα κόσμο όπου οι περισσότεροι μπορούν και ακούουν και μιλούν.  Και πρέπει να ζουν σ’ ένα κόσμο όπου οι περισσότεροι είναι διαφορετικοί απ’ αυτούς.  Και τα κωφά παιδιά στα σχολεία ακουόντων το γνωρίζουν αυτό.  Όμως τα παιδιά δεν έχουν την ευκαιρία ακόμα να αναπτύξουν μια πλήρη επίγνωση των ικανοτήτων τους.  Και τους ζητούμε να αντιμετωπίσουν αυτό σε πολύ μικρή ηλικία.  Γιατί να μην τους προσφέρουμε ένα προσβατό περιβάλλον, μια εξαιρετική εκπαίδευση, αλφαβητικές δεξιότητες, γνώση του τι μπορούν να πετύχουν, βλέποντας άλλους κωφούς από το περιβάλλον τους;  Δεν τους προετοιμάζει αυτό καλύτερα όταν γίνουν ενήλικες να αντιμετωπίσουν εμπόδια και προκαταλήψεις;  Αυτό είναι κάτι που πρέπει να μας προβληματίσει.  Ίσως πρέπει να αλλάξουμε κατά 180 μοίρες τον τρόπο σκέψης μας.

΄Ενα από τα πράγματα που είδα κατ’ επανάληψη, και είχαμε την ευκαιρία να επισκεφτούμε μόνο μερικά σχολεία ήταν ότι όταν τα παιδιά στα μεικτά σχολεία είχαν την ευκαιρία να διαλέξουν με ποιον θα παίξουν και να συσχετιστούν, τα κωφά παιδιά διάλεγαν τα παιδιά που ήταν επίσης κωφά και σχημάτιζαν μια μικρή ομάδα.  Και υπάρχει λόγος γι’ αυτό.  Δεν έχουν πρόσβαση στ’ άλλα παιδιά.  Τα ακούοντα παιδιά μπορεί να είναι ευγενικά μαζί τους, αν τους φέρονται καλά αλλά αποκλείονταν.  Και αυτό το είδαμε σε όλα τα σχολεία που επισκεφτήκαμε.  Αυτό δεν ισχύει για μεγαλύτερα παιδιά όπου ίσως τα ακούοντα παιδιά να γνωρίζουν τη νοηματική.  Τότε έχουν τρόπο επικοινωνίας μεταξύ τους.  Και η πιθανότητα να συσχετιστούν και να γίνουν φίλοι είναι υπαρκτή.  Όχι όμως και στη προηγούμενη περίπτωση.  Γι’ αυτό τι κάνουμε;

Περιορίζουμε τον κόσμο τους.  Τους δίνουμε δύο ή τρεις επιλογές για να έχουν φίλους σ’ αυτό τα σχολεία.  Τα κωφά παιδιά έχουν ίσα δικαιώματα με τα ακούοντα.  Και όσο το δυνατό μεγαλύτερο αριθμό φίλων να διαλέξουν όπως και τα ακούοντα.  Όμως αν δεν συγκεντρώσουμε με κάποιο τρόπο μεγάλο αριθμό κωφών παιδιών μαζί, αυτό δεν θα γίνει ποτέ.

Το άλλο πράγμα που είδαμε ήταν παιδιά που είχαν μεγάλη ένταση.  Προσπαθούσαν πολύ σκληρά.  Δεν ήταν χαλαρωμένα για να μπορούν να συμμετέχουν εύκολα στο μάθημα.  Αφού έχουμε επιλογή να βοηθούμε τα κωφά παιδιά να συσχετίζονται μεταξύ τους εύκολα, να είναι ευτυχισμένα, να μαθαίνουν και να έχουν μεγαλύτερη πρόσβαση στον κόσμο, τα βάζουμε σε μια κατάσταση όπου τους δημιουργεί ένταση και άγχος.  Δεν ήταν έτσι όταν έπαιζαν μεταξύ τους έξω στην αυλή.  Όμως στη τάξη έπρεπε να συγκεντρωθούν πάρα πολύ και επίσης συχνά δεν μπορούσαν αν απαντήσουν σε απλές ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν.  Ο δάσκαλος ρωτούσε ξανά και ξανά την ερώτηση και την απλοποιούσε όσο γινόταν.  Και μόνο τότε ίσως το παιδί να απαντούσε.  Και αυτό ίσχυε για τα περισσότερα παιδιά που είδαμε.  Και ήταν το είδος της ερώτησης που το παιδί που κατείχε τη νοηματική από μικρή ηλικία θα μπορούσε εύκολα να απαντήσει σε ηλικία τεσσάρων χρονών.

Τα παιδιά που είδαμε ήταν οκτώ χρονών και δεν μπορούσαν αν απαντήσουν στην ερώτηση.  Άρα κάτι κάνουμε λάθος με αυτά τα παιδιά.  Αυτά τα παιδιά ζουν στην ίδια εποχή πληροφοριών που ζούμε και εμείς. Όπως και ο δήμαρχος σας είπε, οι άνθρωποι που δεν ξέρουν αγγλικά. Είτε το θέλουμε είτε όχι, και ο λόγος είναι το Internet και ο ρόλος που παίζει σήμερα, θα μείνουν πίσω σε σχέση με τους άλλους.

Τα κωφά παιδιά έχουν το δικαίωμα να συμμετέχουν σ’ αυτό όπως και οποιοσδήποτε άλλος.  Και να βρούμε τρόπο να τους δώσουμε από πολύ μικρούς μια γλώσσα θα μπορούν και Ελληνικά και Αγγλικά να μάθουν.  Και αυτό πρέπει να κάνουμε.

Τώρα θα ήθελα να αναφερθώ και στον μέλλον.  Τι πρέπει να κάνουμε.  Ήδη μιλήσαμε για τη σημασία της συνεργασίας και να μην φοβόμαστε την αλλαγή όπως πολύ σωστά ανάφερε και ο Steve Price στην ομιλία του.  Είναι ξεκάθαρο το ότι οι κωφοί, οι γονείς, οι δάσκαλοι και οι ακαδημαϊκοί πρέπει να συνεργαστούν.  Και μ’ αυτό το διάλογο έχει γίνει μια πάρα πολύ καλή αρχή.

Ένα πράγμα που ήδη υπάρχει και μπορείτε να το βάλετε σε εφαρμογή αμέσως.  Οι ακούοντες που είναι εδώ σήμερα και συναναστρέφονται με κωφά άτομα, είτε αυτοί είναι φίλοι, δάσκαλοι, ή γονείς, μπορούν να αρχίσουν να μαθαίνουν τη νοηματική γλώσσα.  Δεν πρέπει να περιμένουμε να δημιουργηθούν τάξεις αν και αυτό είναι κάτι το οποίο μπορείτε να προωθήσετε.  Όμως ο πιο αποτελεσματικός τρόπος μάθησης της νοηματικής είναι η πρακτική εξάσκηση.  Να συσχετιστείτε με τους κωφούς.  Και αυτό φυσικά χρειάζεται μεγάλη υπομονή από όλους.  Η μάθηση μιας γλώσσας παίρνει χρόνο.  Μπορεί να είναι και διασκεδαστική αλλά και ενοχλητική κάποιες φορές.  Αλλά υπάρχει αυτή η κοινότητα των κωφών.  Εδώ είναι οι πηγές σας και πρέπει να βρείτε τρόπους συνύπαρξης.  Και οι κωφοί πρέπει να συμμετέχουν.  Υπάρχει αρκετή ευθύνη για όλους στη κοινότητα.  Φέρτε κοντά τα παιδιά σας.  Ο εγκέφαλος τους είναι έτοιμος.  Δεν υπάρχει ηλικία σαν την παιδική όπου οι νευρώνες μπορούν να συσχετίσουν πληροφορίες.  Φέρτε τα παιδιά κοντά σε άτομα που γνωρίζουν νοηματική.  Μ’ αυτό τον τρόπο θα μάθουν τη γλώσσα πολύ γρήγορα.  Και θα έχουν μπροστά τους κωφούς ενήλικες, επιτυχημένους για να δημιουργήσουν ένα πρότυπο, ένα όραμα του τι μπορούν να γίνουν.

Επίσης φέρτε τα κοντά σε άλλα κωφά παιδιά.  Μεγαλώστε το σύνολο τους.  Πέρα από δύο τρία παιδιά, ούτως ώστε να έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν φίλους και προσωπικότητες που ταιριάζουν στη δική τους

Πρέπει επίσης να αρχίσετε έρευνα.  Πρέπει να ερευνήσετε τη Κυπριακή Νοηματική Γλώσσα για να κτίσετε πάνω στη μέχρι τώρα γνώσεις σας.  Υπάρχει μεγάλη ανάγκη διερμηνέων εδώ στην Κύπρο και είναι σημαντικό να έχουν τα παιδιά σας αυτούς τους διερμηνείς.  Οι διερμηνείς είναι ένας τρόπος πρόσβασης στη κοινωνία.  Όχι ο μόνος αλλά ένας σημαντικός.  Γι’ αυτό ξεκινώντας έρευνα στη νοηματική, ως επίσης και στην εκπαίδευση διερμηνέων και συνέχιση της προσπάθειας σε πολιτικό επίπεδο για να κατοχυρώσετε τα δικαιώματα των κωφών.  Υποτιτλισμός στη τηλεόραση για παράδειγμα, στις ΗΠΑ που ισχύει σε όλα τα τηλεοπτικά προγράμματα, είδαμε μείωση του αναλφαβητισμού μεταξύ των κωφών.

Και τέλος έρευνα στις τάξεις.  Μην φοβάστε να πάτε στις τάξεις σαν συνεργάτες και να δείτε τι γίνεται εκεί, με ειλικρίνεια και ανοικτό μυαλό.  Κινηματογραφήστε το μάθημα για να δείτε ποιος επικοινωνεί με ποιον, πως και τι διδάσκεται, τι μαθαίνουν τα παιδιά.  Θα εκπλαγείτε με το τι θα ανακαλύψετε.  Και στη συνέχεια θα μπορείτε να βελτιώσετε αυτό που κάνετε τώρα.

Ευχαριστώ πολύ που με ακούσατε.